Αυτογνωσία - Αυτοπαρατήρηση - Παρατηρητής - Παρατηρούμενος

Η Αυτογνωσία, που πρέπει να είναι ο σκοπός της ζωής μας, ξεκινάει από την Αυτοπαρατήρηση. Αυτοπαρατήρηση είναι η μη ταύτιση με τα εξωτερικά πράγματα, τα άτομα κι ακόμα είναι μια προσοχή μέσα μας, σ’ αυτό που συμβαίνει στην ανθρώπινη μηχανή. Είναι μια συνειδητή προσοχή. Μια κατάσταση συγκέντρωσης σ’ αυτό που συμβαίνει στο εσωτερικό μας, μέσα μας. Αυτά που συμβαίνουν έξω δεν έχουν μεγάλη σημασία.

Όσο κι αν νομίζουμε ότι αυτό είναι εύκολο, αν το προσπαθήσουμε, θα δούμε ότι είναι πολύ δύσκολο, στην αρχή τουλάχιστον. Κι αυτό γιατί ζούμε μέσα στην μηχανικότητα. Τίποτα δεν κάνουμε συνειδητά. Νομίζουμε ότι είμαστε συνειδητοί. Το πρωί τρώμε βιαστικά το πρωινό μας και συγχρόνως σκεφτόμαστε τα προβλήματα της δουλειάς, τα ραντεβού που έχουμε, τις προτάσεις που έχουμε να κάνουμε, τους λογαριασμούς που έχουμε να πληρώσουμε κλπ. Το ίδια συνεχίζουμε και στο δρόμο για τη δουλειά. Και όταν είμαστε στη δουλειά, σκεφτόμαστε πως έχουμε να πάμε Σούπερ Μάρκετ, να βγάλουμε τον σκύλο βόλτα, να πάμε με κάποιους φίλους για φαγητό. Κι αν μας ρωτήσει κανείς τι φάγαμε το πρωί, δεν θα μπορέσουμε να του απαντήσουμε, γιατί δεν θυμόμαστε, γιατί όταν τρώγαμε, δεν ήμασταν εκεί, δεν ήμασταν συνειδητοί.

Πώς λοιπόν να παρατηρήσουμε τον εαυτό μας, όταν εμείς απουσιάζουμε από αυτόν; Τι πρέπει να κάνουμε; Να τον χωρίσουμε σε δύο. Σε παρατηρητή και παρατηρούμενο. Κι αυτό θα γίνει μόνο αν είμαστε συνειδητοί. Κατά την διάρκεια της ημέρας, σε ό,τι κάνουμε. Να είμαστε σε κατάσταση αυτοεπαγρύπνησης. Τρώγοντας το πρωινό μας η συνείδησή μας θα είναι εκεί, θα νιώθουμε ότι τρώμε, ότι πίνουμε τον χυμό μας. Κι αν ο νους μας πάει να μας ταξιδέψει αλλού, εμείς, όντας συνειδητοί, δεν θα ξεγελαστούμε, θα παραμείνουμε σ’ αυτό που κάνουμε τώρα. Όντας συνειδητοί δεν θα χάνουμε ενέργεια. Κι αν συνεχίσουμε αυτή την άσκηση του Παρατηρητή , που είναι η συνείδηση, και του Παρατηρούμενου, που είναι όσα κάνουμε: οι συμπεριφορές μας, οι ψυχολογικές μας καταστάσεις. Θα μπορέσουμε την ώρα που κάνουμε κάτι, να αντιλαμβανόμαστε αυτό που κάνουμε αν είναι σωστό, αν αυτό είναι ένα ελάττωμα και κάθε φορά που θα μας βγαίνει να το παρατηρούμε και σιγά σιγά να το εξαφανίζουμε.

Όταν είμαστε χωρισμένοι σε Παρατηρητή και Παρατηρούμενο και μας βγει ένα ελάττωμα, τεμπελιά, θυμός, υπερηφάνεια, ο Παρατηρητής-Συνείδηση θα το αντιληφθεί. Δεν θα ταυτιστούμε με αυτό, θα δουλέψουμε πάνω σ’ αυτό και κάθε φορά που θα παρουσιάζεται, θα φροντίζουμε σιγά-σιγά να το εξαφανίζουμε. Δεν θα είναι βέβαια εύκολο, αλλά δεν θα είναι και ακατόρθωτο.

Η αυτοπαρατήρηση είναι μια αίσθηση που έχει ατροφήσει, γιατί δεν έχει χρησιμοποιηθεί. Και με τον τρόπο που τη βάζουμε σε λειτουργία, αρχίζει να εξελίσσεται. Όταν π.χ. έχουμε ένα χέρι στον γύψο αρκετό καιρό, όταν βγάλουμε τον γύψο, αυτό δεν θα λειτουργεί. Θα χρειαστεί ένα χρονικό διάστημα με ασκήσεις, για να λειτουργήσει φυσιολογικά.

Με τον τρόπο που αυτοπαρατηρούμαστε αναπτύσσεται αυτή η αίσθηση και φαίνεται κάτι συνηθισμένο για μας να αυτοπαρατηρούμαστε. Όταν δεν αυτοπαρατηρούμαστε δεν βλέπουμε την αντίδραση, δεν βλέπουμε τίποτα. Μόνο ταυτιζόμαστε με τα εξωτερικά πράγματα, χάνουμε ενέργεια και ξεφεύγουμε από τον στόχο μας, την αυτογνωσία. Αν μας βρίζουν, μας βγαίνει θυμός, θυμώνουμε. Όταν κάποιος έχει μια ιδέα αντίθετη με τη δική μας θέλουμε να συγκρουσθούμε, αντί να αυτοπαρατηρηθούμε και να σεβαστούμε ότι, ο καθένας μπορεί να σκέφτεται διαφορετικά.

Το να αυτοπαρατηρείται κανείς, δεν είναι το να γνωρίζει, το να σκέφτεται, γιατί το να γνωρίζει, το να σκέφτεται, γιατί το να γνωρίζει είναι κάτι παθητικό. Γνωρίζω ότι κάθομαι στην καρέκλα, αλλά δεν βρίσκομαι σε αυτοπαρατήρηση. Γνωρίζω ότι βρίσκομαι σε κατάσταση θυμού, αλλά δεν βρίσκομαι σε αυτοπαρατήρηση και είμαι ταυτισμένος, αντιδρώ.

Κάποιος μπορεί να σκέφτεται πολλά πράγματα για τον εαυτό του, μπορεί να σκεφτεί ότι είναι πολύ καλός, ότι είναι πολύ κακός. Αυτό όμως δεν σημαίνει και ότι αυτοπαρατηρείται. Ούτε όταν σκεφτόμαστε, αυτοπαρατηρούμαστε.

Τι μας εμποδίζει να αυτοπαρατηρηθούμε; Η αίσθηση ότι είμαστε πάνω από τους άλλους, ότι είμαστε μοναδικοί, η υπερβολική αγάπη προς τον εαυτό μας, η μεγάλη αυτοπεποίθηση για τις ιδέες μας, η άρνηση να βλέπουμε την ξένη άποψη.

Όταν κάνουμε μηχανικά αυτοπαρατήρηση είναι οι σκέψεις. Εκεί δεν είμαστε σε ανάμνηση του εαυτού μας, δεν είμαστε συνειδητοί. Όταν αυτοπαρατηρούμαστε αληθινά, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε μια συνειδητή κατάσταση, ότι λαμβάνουμε κάποιες πληροφορίες. Είναι μια καινούργια κατάσταση προσοχής.

Η Αυτοπαρατήρηση είναι ένα κλειδί, που θα μας επιτρέψει να πραγματοποιήσουμε μια ριζική αλλαγή. Είναι συνειδητή προσοχή. Ας το προσπαθήσουμε.

Κυβέλη

ΚΡΙΣΗ - ΚΡΙΤΙΚΗ - ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ

Κρίση - Κριτική - Αυτοκριτική, έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Η κρίση μας είναι εγκλωβισμένη μέσα σε έναν κύκλο πεποιθήσεων, που την προσδιορίζουν και την περιορίζουν. Αυτές οι βασικές πεποιθήσεις που προσδιορίζουν την κρίση μας ξεκινούν με ελλιπή δεδομένα και με καταγραφές από τη γέννησή μας, από το κύτταρό μας. Στη διαδρομή η κρίση εξελίσσεται μέσω των ερεθισμάτων μας, της κουλτούρας μας, του μεγαλώματός μας και αναπτύσσεται η κριτική. Είναι όμως έτσι η κρίση μας και επομένως η κριτική μας αντικειμενική;

Συνήθως οι ρίζες της κριτικής είναι είτε ο ΦΟΒΟΣ είτε η ΑΓΑΠΗ. Η κριτική με την οποία ερχόμαστε πιο συχνά αντιμέτωποι είναι μάλλον αυτή που έχει ως ρίζα το φόβο. Σε αυτήν την περίπτωση μπαίνουμε στη διαδικασία της σύγκρισης, με σκοπό να μειώσουμε τους άλλους και παράλληλα να υπερασπίσουμε - αναδείξουμε το ΕΓΩ μας. Αντίθετα, όταν η κριτική έχει ως ρίζα την αγάπη, δεν υπάρχει σύγκριση, αλλά φροντίδα, κατανόηση και διάθεση ανάδειξης του ΑΛΛΟΥ. Αξίζει να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις ο στόχος είναι ίδιος: η αποδοτική αλληλεπίδραση. Απλά στην περίπτωση της αγάπης "παίζουμε" για  να κερδίσουμε, ενώ στην περίπτωση του φόβου, "παίζουμε" για να μη χάσουμε.

Η αυτοκριτική δε θα μπορούσε να λειτουργεί διαφορετικά. Μπορεί να λειτουργήσει με γνώμονα το φόβο της απόρριψης από τους άλλους, μπορεί να λειτουργήσει και με γνώμονα την αγάπη προς τον εαυτό. Καθώς αναπτύσσεται η συνειδητότητα προχωρούμε από τον πρώτο τρόπο λειτουργίας στο δεύτερο. Αν δεχτούμε ότι η ανάπτυξη της συνειδητότητας είανι στενά συνδεδεμένη με την αυτογνωσία, δεν είναι λοιπόν και η αυτοκριτική κομμάτι της; Μήπως η αυτοκριτική δεν προέρχεται από την ευθύνη προς τις πράξεις μας ή την επιθυμία του ελέγχου των πράξεών μας; Ένας άλλος τρόπος για να το κατανοήσουμε αυτό είναι η συνεχής αυτοπαρατήρηση του εαυτού μας κατά τη διάρκεια της ημέρας, συνοδευόμενη από την κατανόηση. Δηλαδή, καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας ένας άνθρωπος πρέπει να είναι συνειδητός, παρατηρητικός προκειμένου να ανακεφαλαιώσει στο κλείσιμο της ημέρας τη στάση του και τη συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια αυτής.

Κλείνοντας, αν μπορέσει η αυτοκριτική να φτάσει τόσο βαθιά, ώστε να αγγίξει την ίδια την κριτική μας, τότε σμιλεύεται η κρίση κλείνοντας έτσι έναν κύκλο - τρίπτυχο. Όσο πιο τίμια και ειλικρινής η αυτοκριτική μας, τόσο πιο πολύ πλησιάζουμε την αυτογνωσία.  Η μαθητεία μας στη χρήση του εργαλείου της κρίσης μπορεί έτσι να γίνει άψογη.

Εν τέλει, η αυτοκριτική είναι ο δρόμος για την αυτογνωσία ή χρειάζεται αυτογνωσία για να κάνεις αυτοκριτική;

Φώνια, deBarzak, Αθηναΐδα, Ατόφιος

Περί Κριτικής

Όλοι έχουμε ή ερχόμαστε αντιμέτωποι κάποια στιγμή με το θέμα της κριτικής. Η κριτική περιλαμβάνει και τη θετική της πλευρά (από θετικές απόψεις μέχρι την κολακεία) και την αρνητική της πλευρά (από αρνητικές απόψεις μέχρι την μομφή). Μερικοί επιλέγουμε να την κρύψουμε κάτω από το τραπέζι και άλλοι επιλέγουμε να την δούμε – πως την εισπράτουμε και πως την εκφέρουμε.

Ξεκινώντας, κανείς έχει απόψεις για τα πράγματα – του αρέσουν, δεν του αρέσουν, συμφωνεί, διαφωνεί και τα λοιπά. Η άποψη αυτή μπορεί να δομηθεί ώστε να παράγει την κρίση που σύμφωνα με το λεξικό είναι η «εμπεριστατωμένη άποψη» για κάτι. Από την κρίση παράγεται η κριτική που είναι η αξιολόγηση φαινομένων. Ωστόσο, μέσω της χρήσης η λέξη κριτική, έχει φτάσει να σημαίνει επίκριση, δηλαδή μομφή ή αποδοκιμασία. Στην ακόμη πιο αρνητική έκφανση μπορούμε να φτάσουμε στην κατάκριση – την κατηγορία ή την έντονη αποδοκιμασία.

Πολλές φορές, με την κριτική (κυρίως αρνητική) που μας ασκείται πυροδοτείται ένας εσωτερικός μηχανισμός – αυτό που ήδη γίνεται μέσα μας «συνταιριάζει» με αυτό που ακούγεται. Κάποιες από αυτές τις φορές, ξυπνάει ο Θυμός.

Φτάνοντας στο κατώφλι του θυμού, είναι σοφό να αφουγκραστούμε το χρήσιμο αυτό συναίσθημα του θυμού.

Μπορώ να αφουγκραστώ το θυμό μου;
Τι είναι αυτό που με κάνει να αντιδρώ;
Επιτίθεμαι αμυνόμενος και δικαίως κατά την άποψη μου ή συμπεριφέρομαι κάπως αλλιώς;

Χρειάζεται να πάρουμε ευθύνη των συναισθημάτων μας, χωρίς να αποδίδουμε όλη την ευθύνη στον φορέα της κριτικής. Αυτό έχει να κάνει και με το θέμα της ευθυξίας. Μερικές φορές, τα πράγματα μπορεί να μην είναι ακριβώς όπως τα βλέπουμε λόγω της διαμόρφωσης που ο καθένας από εμάς έχει «υποστεί» ως παιδί.

Μέσα στα πλαίσια της διαμόρφωσης και της τυφλότητας μας, πολύ συχνά γινόμαστε αυτοί που εκφέρουν την καμουφλαρισμένη αρνητική κριτική χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι το κάνουμε. Αν λάβουμε υπόψη, ότι το 85% της επικοινωνίας βασίζεται σε μια μη λεκτική τέτοια, μπορούμε να καταλάβουμε πως παρορμητικά μπορούμε να πέσουμε σε αυτή την παγίδα.

Ο τρόπος συμπεριφοράς και ο τρόπος ομιλίας μπορεί να αλλάξει με τις εσωτερικές μας αλλαγές, κυρίως μέσω αυτών που παρατηρούμε για τον εαυτό μας και τους λόγους για τους οποίους αντιδρούμε στα πράγματα… Υπό αυτό το φως:

Βλέποντας ότι μας ενοχλεί η επίκριση, μήπως θα μπορούσαμε να γίνουμε πιο προσεκτικοί στο λόγο μας;
Αν δε μας ενοχλεί, μήπως μπορούμε να καταλάβουμε που και γιατί ενοχλούνται οι άλλοι;
Όταν τοποθετούμαι απέναντι σε ένα κείμενο, τοποθετούμαι στο περιεχόμενο του κειμένου ή στον γράφοντα το κείμενο;
Διαφοροποιείται η κριτική ανάλογα με το αν το άτομο είναι γνωστό ή άγνωστο;
Μήπως μια αποδοχή του εαυτού μας, μας κάνει πιο δεκτικούς στην κριτική (θετική ή αρνητική);

Αθηναΐδα και Ατόφιος

Η Αγάπη ∞ H Φιλία ∞ O Έρωτας

Τρεις καταστάσεις ύπαρξης και συνειδητότητας που ΟΛΟΙ οι άνθρωποι έχουμε αισθανθεί και όλοι θέλουμε να ξανα-αισθανθούμε ακόμα πιο διευρυμένα.

Θεωρώ ότι και τα τρία είναι αλληλένδετα μεταξύ τους και αποτελούν ένα από τα πιο βασικά -αν όχι το βασικότερο- συστατικά του να είναι και να νιώθει κανείς Ζωντανός.

Σε όποιο βαθμό και αν τα έχουμε αγγίξει ΓΡΑΦΟΥΝ ΜΟΥΣΙΚΗ επάνω μας, που ο ήχος της δεν χάνεται, παραμένει μέσα μας, έστω και ασυνείδητα.

Συνήθως δεν επενδύουμε το ίδιο σε όλα, αλλά κατά τη γνώμη μου, ίσως δεν έχει και τόση σημασία γιατί το ένα εμπεριέχει το άλλο. Έχουν ένα μοναδικό τρόπο να συνδέονται μεταξύ τους ακόμα και όταν η εξωτερική εικόνα δείχνει το αντίθετο.

Στην εσωτερική πλευρά των πραγμάτων, φαίνεται , όλα να υπάρχουν και να σχετίζονται επειδή “νιώθουν” Αγάπη-Φιλία–Έρωτα.

Η καθημερινότητά μας πολλές φορές μας ωθεί σε σκληρότητα, αδιαφορία, κυνισμό, απομόνωση, χωριστικότητα και άλλες αρνητικές διαθέσεις και συναισθήματα, όμως αυτό δεν μπορεί να διαγράψει την μουσική που παίζει ασταμάτητα μέσα μας και που ο δημιουργός της είναι αυτές οι τρεις ποιότητες.

Όσο και αν το ξεχνάμε ή δεν θέλουμε να το ακούσουμε, ΠΑΙΖΕΙ συνέχεια. Ίσως για αυτό και τις φορές της ησυχίας μας και της σιωπής μας, ΑΞΑΦΝΑ, ακούμε τον ήχο και μαλακώνουμε αναγνωρίζοντας ποιοι είμαστε. Και ίσως να νιώθουμε και ενοχές, τη στιγμή που μαλακώνουμε, για ό,τι σκεφτήκαμε, είπαμε ή πράξαμε, άδικες κατά τη γνώμη μου γιατί επειδή είμαστε άνθρωποι κάνουμε και Λάθη.

Αποτελούν ένα δυναμικό τρίγωνο ενεργειών, που επειδή αφορά ιδιαίτερα τις ανθρώπινες σχέσεις, μας ενώνει ΟΛΟΥΣ και δεν μας χωρίζει, ακόμα και αν προσπαθούμε για αυτό. Η προσωπική μου παρατήρηση είναι ότι η εσωτερική δυναμική του τριγώνου είναι τόσο ισχυρή που ακόμα και αν κάτι διαλυθεί εξωτερικά, εσωτερικά παραμένει για….. άγνωστο χρόνο.

Ποιος είναι ο ήχος μιας πραγματικότητας που καταρρέει….? Μιας πραγματικότητας που καταρρέει ανελέητα, Ατομικά και Συλλογικά.

Αναρωτιέμαι μήπως αυτός ο ήχος δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια παλιά πόρτα που διαλύεται για να ακουστεί η μουσική που υπάρχει πίσω από αυτήν.

Την ώρα της διάλυσης όλα είναι δύσκολα και φαίνονται λάθος. Επιλογές, προσδοκίες, απόψεις, λόγια, θέσεις, η μέχρι εκείνη τη στιγμή ιστορία μας. Όμως αυτό που φαίνεται λάθος ίσως τελικά να είναι μόνο ένα μέρος μιας διαδικασίας όταν μια κατάσταση είναι σε θέση πια να αλλάξει οκτάβα και να ανελιχθεί. Τέτοιες ώρες, η πίστη, το κουράγιο και η δύναμη, ίσως από μόνα τους, δεν είναι αρκετά να μας κρατήσουν σε επαφή με το κέντρο που όλοι έχουμε, νιώθουμε χαμένοι, γνωρίζω όμως ότι έστω και μια φορά να έχουμε έρθει σε επαφή με αυτό το κέντρο που παίζει μουσική , είναι αρκετή για να το θυμόμαστε και αυτό είναι αληθινό. Τη δύσκολη ώρα, την ώρα της κρίσης , όλοι αισθανόμαστε μόνοι και φαίνεται να είμαστε, το γεγονός όμως ότι έχουμε παρόμοια συναισθήματα και σκέψεις μας ενώνει και μας δείχνει ότι όλοι είμαστε και ΜΑΖΙ. Ο πόνος, ο θυμός και η απογοήτευση είναι πολύ έντονα τέτοιες στιγμές , αποτελούν όμως το μέσο για να βγούμε από τα παλιά μας μοτίβα και να περάσουμε σε μια καινούργια κατάσταση συνείδησης, ύπαρξης και τρόπου ΖΩΗΣ. Μια κατάσταση που από καιρό επωάζει όπως το αυγό και την ώρα της κρίσης σπάει το τσόφλι για να γεννηθεί το καινούργιο. Μπορούμε να υποστηρίξουμε τη γέννηση του καινούργιου και να συνεργαστούμε με αυτό που συμβαίνει χωρίς να επιμένουμε στις αντιστάσεις μας?

Για μένα, το πιο λυπηρό, και το έχω αισθανθεί πολλές φορές κυρίως όταν ήμουνα παιδί, είναι να νιώθω την ΜΟΥΣΙΚΗ που παίζει μέσα μου αλλά να μην μπορώ να την εκφράσω εξωτερικά. Όταν όμως αντιστέκομαι στον ήχο, κλείνοντας τα αυτιά μου, καθόλου δεν βοηθώ, και αν είμαι «τυχερή» και ο ήχος επιμείνει, τότε μέσα από όχι και τόσο ευχάριστες διαδικασίες ίσως «οδηγηθώ» να τον ξανακούσω. ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ ΟΦΕΙΛΩ ΝΑ ΒΡΩ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΩ ΜΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΑΖΙ ΤΟΥ.

Με Αγάπη για τον πλανήτη που μας φιλοξενεί, Φιλία για ΟΛΟΥΣ ΕΣΑΣ και Έρωτα για τη ζωή εύχομαι να μπορέσουμε, τώρα που σπάει το τσόφλι ατομικά και συλλογικά, να είμαστε μαζί και όχι χωριστά, ενθυμούμενοι την αξία και τη σημασία που έχει η παρουσία του Ενός για τον Άλλο.

Barbarella

ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ – ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ...

Καλό και Κακό! Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας, ακούμε αυτές τις δύο λέξεις για να μας υποδείξουν, συνήθως, τι πρέπει να κάνουμε, και ενώ το νόημα τους χτίζεται με τον καιρό, δεν παύει να χτίζεται πάνω σε αυτά που μας επιτάσσει ο κοινωνικός μας περίγυρος. Προσπαθώντας να ανοίξουμε την εικόνα και το οπτικό μας πεδίο, θα διαπιστώσουμε ότι, αυτό που σε μερικούς πολιτισμούς θεωρείται κακό, σε άλλους μπορεί να θεωρείται καλό και αντίστροφα. Έτσι, μπορούμε να φτάσουμε στο συμπέρασμα ότι η ηθική, δηλαδή αυτό που θεωρούμε καλό ή κακό φαίνεται, τουλάχιστον σε πρώτη προσέγγιση, κάτι το υποκειμενικό. Υπάρχει όμως κάτι πιο στέρεο και αναλλοίωτο, άρα και αντικειμενικό, όσο μπορεί να γίνει βέβαια, σχετικά με την ηθική; Η απορία αυτή μου γεννήθηκε όταν θυμήθηκα ότι, στα παιδικά μου χρόνια μερικές φορές αντιδρούσα στις υποδείξεις των γονέων μου, γιατί θεωρούσα κάτι «άδικο». Και από που μπορεί να ήρθε αυτή η γνώση; Σε κάθε παιδί φαίνεται να υπάρχει η έννοια του καλού και του κακού, του δίκαιου και του αδίκου, ανεξάρτητα από τις επιταγές των γονέων του. Απλά με τον καιρό μάλλον ξεχνάμε την εγγενή σημασία τους και συμμορφωνόμαστε με κάτι άλλο.

Σε αυτό το κείμενο δε θα προσπαθήσω να κάνω μια κοινωνιολογική ή παιδαγωγική προσέγγιση. Αυτές θα της αφήσω σε άτομα πιο αρμόδια από μένα. Θα προσπαθήσω όμως να κάνω μια ενεργειακή - φυσική προσέγγιση. Πριν γίνει αυτό όμως ας δούμε λίγο, ποιος είναι ο ρόλος ενός συστήματος ηθικής σε ένα κοινωνικό σύνολο. Προσωπική μου άποψη είναι ότι, ο καθένας μας μέσα στην κοινωνία ωθείται να κάνει πράγματα με κίνητρο το όφελος. Θεωρώ ότι, οποιαδήποτε δράση ή και αντίδραση έχει ως πραγματικό κίνητρο αυτό. Μπορεί να ακούγεται κάπως εγωιστικό, αλλά πιστεύω ότι αν κάποιος δει με ειλικρίνεια, πέρα από σεμνοτυφίες τα πραγματικά κίνητρα μέσα στη ζωή δε θα μπορέσει να βρει άλλο. Αρχικά, αντιλαμβανόμαστε το όφελος εγωκεντρικά, ατομικά, γιατί θεωρούμε τους εαυτούς μας έξω από το περιβάλλον μας, οπότε αλληλεπιδρούμε εξαρτητικά με αυτό προσπαθώντας να πάρουμε όσο το δυνατό περισσότερα. Σε αυτό το σημείο έρχεται η ηθική να παίξει το ρόλο της, προσπαθώντας να ρυθμίσει τη ροή της ενέργειας, ώστε να γίνει αμφίδρομη. Αυτό βέβαια τις περισσότερες φορές γίνεται χωρίς συνείδηση και έτσι εμφανίζεται με τη μορφή του νόμου που επιβάλλεται...

Πως θα μπορούσαμε όμως να λειτουργήσουμε συνειδητά; Η συνειδητοποίηση γίνεται συνήθως με κάποια αποκάλυψη, που στη συγκεκριμένη περίπτωση έχει τη μορφή του συλλογικού οφέλους. Και με αυτό εννοώ, την αποκάλυψη που γίνεται μέσα στον καθένα ότι, το όφελος όλων είναι τελικά και προσωπικό όφελος. Αυτό, πολλοί από μας το παραγνωρίζουμε στη ζωή μας, γιατί έχουμε μάθει λανθασμένα, ότι το δικό μας όφελος προέρχεται απαραίτητα από το έλλειμμα κάποιου άλλου. Υπάρχουν όμως και καταστάσεις κερδίζω-κερδίζεις και όχι μόνο κερδίζω-χάνεις. Έτσι, μπορούμε και συνειδητά να κατανοήσουμε την αναγκαιότητα της αμφίδρομης ροής ενέργειας αλληλεπιδρώντας αλληλεξαρτητικά και όχι πλέον εξαρτητικά με το περιβάλλον. Δυστυχώς η σημερινή, κοινωνική δομή, μας ωθεί, μάλλον στη δεύτερη προσέγγιση της αλληλεπίδρασης και αυτό, γιατί βασίζεται στη σπανιότητα και την κατοχή των αγαθών συμπεριλαμβανομένων και των ιδεών (βλ. πνευματικά δικαιώματα), και όχι στο αμοιβαίο μοίρασμα της ενέργειας που διαθέτουμε ως όντα.

Η ηθική μας βασίζεται, στο δυτικό τουλάχιστον πολιτισμό, στο να "πάρουμε" και όχι στο να "μοιραστούμε", στην "κατοχή" και όχι στη "δημιουργία". Μια τέτοια ηθική μόνο αυτοκαταστροφική μπορεί να χαρακτηριστεί αφού προάγει τον ατομικισμό, την απληστία και τον ηδονισμό, χωρίς κανένα σεβασμό στη διαθέσιμη ενέργεια, με αποτέλεσμα την απερίσκεπτη σπατάλη της και τελική υποβάθμισή της. Η ανάπτυξή μας σήμερα καθορίζεται από το ερώτημα: "Τι είναι αυτό που βοηθά την περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος;". Αυτό όμως που ξεχνάμε είναι ότι είμαστε οι ίδιοι σκλάβοι του συστήματος ηθικής που έχουμε δημιουργήσει, διαιωνίζοντας με αυτόν τον τρόπο έναν φαύλο κύκλο, που έχει ως κέντρο την ποσότητα ύλης που κατέχουμε, και το μόνο που κάνει είναι να αφήνει τον άνθρωπο ανικανοποίητο. Αντίθετα, ένα εναλλακτικό ερώτημα που θα μπορούσε να μας απασχολεί είναι: "Τι είναι αυτό που προάγει τη δημιουργικότητα στον κόσμο και πως μπορεί ο καθένας, αλλά και συλλογικά να συμβάλλουμε προς αυτήν την κατεύθυνση;". Ένα τέτοιο ερώτημα λαμβάνει υπόψη του τα ενεργειακά αποθέματα που υπάρχουν.

Ένα άλλο ζήτημα, που αισθάνομαι ότι πρέπει να αναλυθεί, προκειμένου να γίνει πιο κατανοητό είναι το ζήτημα της ενέργειας. "Τι είναι η ενέργεια;". Η απάντηση μπορεί να φαντάζει προφανής, αλλά οι προσεγγίσεις είναι πολλές και συνήθως ελλιπείς. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η ενέργεια, που αναφέρθηκε και παραπάνω, δεν έχει να κάνει μόνο με την καύσιμη ύλη, που υπάρχει στον πλανήτη. Οι φυσικές επιστήμες σήμερα, έχουν δείξει ότι η ύλη και η ενέργεια είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Οτιδήποτε αντιλαμβανόμαστε ως ύλη, είναι απλώς μια συγκέντρωση ενέργειας, κατάλληλα "πακεταρισμένης". Στη φύση, οι ανταλλαγές ενέργειας μεταξύ των δομικών στοιχείων της ύλης (πρωτόνια-ηλεκτρόνια, άτομα, μόρια), μετά από αρκετές δοκιμές βέβαια, έφεραν στον πλανήτη μας την πρώτη ένδειξη ζωής: ένα μονοκύτταρο οργανισμό. Το κύτταρο ως ιδιαίτερη ενεργειακή κατασκευή, ανταλλάσσοντας ενέργεια με άλλα κύτταρα δημιούργησε αποικίες, οι οποίες εξελίχθηκαν μετά από αρκετές προσπάθειες σε ζωντανούς οργανισμούς.

Αυτό που είναι ενδιαφέρον στην παραπάνω περιγραφή, είναι ότι η όλη εξέλιξη βασίστηκε στην ανταλλαγή ενέργειας, ενώ πουθενά δεν εμφανίζεται η κατοχή ενέργειας ή η μονόπλευρη ροή ενέργειας από το ένα δομικό στοιχείο στο άλλο. Υπάρχει συνεργασία σε όλα τα επίπεδα, με αποτέλεσμα τη "δημιουργία". Μια μονόπλευρη ροή ενέργειας θα ήταν καταστροφική. Ένα παράδειγμα μονόπλευρης ροής ενέργειας, στο φυσικό κόσμο, που θα μπορούσε να περιγράψει μια τέτοια κατάσταση, είναι προφανώς η μαύρη τρύπα.

Η μαύρη τρύπα, έλκει τα πάντα, απορροφά τα πάντα. Ποτέ της δε "δίνει" αλλά μόνο "παίρνει". Συλλέγει όλη τη διαθέσιμη ενέργεια που βρίσκει στο δρόμο της. Είναι ανελέητη, στο αέναο σκούπισμά της. Όλοι μας έχουμε συναντήσει ανθρώπους, που είχαν τέτοια επίδραση πάνω μας. Ίσως ένα τέτοιο αυτοκαταστροφικό στοιχείο του ανθρώπινου χαρακτήρα, με το οποίο όλοι μπορούμε να ταυτιστούμε, είναι η μιζέρια. Επεκτείνοντας το παράδειγμα σε ομάδες ανθρώπων, μπορούμε να αναφέρουμε τις Δημόσιες Υπηρεσίες και τη γραφειοκρατία που συνεπάγονται (τουλάχιστον στην Ελλάδα!), ενώ σε μεγαλύτερη κλίμακα, τις αδηφάγες πολυεθνικές. Αυτό όμως που παρουσιάζει μάλλον το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, και αποτελεί ατομική πρόκληση, είναι οι μαύρες τρύπες του καθένα μας, δηλαδή τραύματα ή άλλες εμπειρίες που σαμποτάρουν την ελεύθερη ανταλλαγή της ενέργειας μέσα μας.

Γυρίζοντας όμως πίσω στο θέμα της Ηθικής, θα έλεγα συμπερασματικά, ότι το σύστημα αξιών σήμερα φαίνεται να έχει διαβρώσει τα ίδια της τα θεμέλια, καταδικάζοντας τα στη λήθη. Το "καλό" και το "κακό" είναι έννοιες αφηρημένες και υποκειμενικές, που σκόπιμα ή μη, θολώνουν την κρίση μας και μας βγάζουν από το μονοπάτι-σκοπό που γίνονται όλα γύρω μας, που δεν είναι άλλο από την επανένωσή μας με τη γιγαντιαία δεξαμενή ενέργειας του σύμπαντος, με την ελπίδα ότι στην πορεία έχουμε βάλει και εμείς το λιθαράκι μας για να την ανεβάσουμε σε άλλο επίπεδο. Αυτό μπορεί να γίνει έχοντας ως γνώμονα τη γνώση. Τη γνώση της ενέργειας που ρέει μέσα μας και γύρω μας, καθώς και της ευθύνης ως προς τη διαχείρισή της. Για όποιον ζητά περισσότερα δεν έχει παρά να τα αναζητήσει με συζήτηση και δημιουργική συνεργασία και θα τα βρει... βιωματικά!

deBarzak

Προς υποστήριξη, προβληματισμό και συμπαράσταση...

Συνδέουμε με τον ιστοτόπο της χώρας των Λάιον ως δείγμα στήριξης και υποστήριξης προς τον κο. Θεόδωρο Τενέζο που δίνει τη δική του μάχη με το Matrix της εξουσίας και του κράτους...

Προς Πρωθυπουργό κ. Κ. Καραμανλή
Αριθμ. Πρωτ. Κ2549/20-3-2009

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Ονομάζομαι Θεόδωρος Τενέζος.

Το επάγγελμα μου είναι μικρομεσαίος επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται στον χώρο του χάλυβα και συγκεκριμένα στην εμπορία, μεταποίηση και τοποθέτηση σιδήρου μπετόν για οικοδομές

Αυτοδημιούργητος!

Στον χώρο του χάλυβα από το 1989,εργαζομενος αρχικά σε μικρές οικοδομές και αργότερα σε μεγάλα τεχνικά έργα ανά την Ελλάδα, συνεργαζόμενος με πολλές τεχνικές εταιρίες.

Το 2004 εξαγόρασα μια εταιρία εμπορίας σιδήρου (στον Ρέντη, στην βιομηχανική ζώνη του Ελαιώνα)που εμπορεύονταν αποκλείστηκα σίδηρο της χαλυβουργίας SIDENOR, με κύκλο εργασίας 250 τόνους τον μήνα.

Μέσα σε 18 μήνες με πολύ κόπο και δουλειά ο κύκλος εργασίας έφτασε τους 1100 τόνους , δηλαδή ανάπτυξη 11% μηνιαίως.

Η επιχείρηση απασχολούσε 220-250 άτομα προσωπικό.

Το 2006 αισθανόμενος περιορισμό στην άνοδο της επιχείρησης μου από τις χαλυβουργίες και τους χονδρεμπόρους τους ,αποφάσισα να φέρω σίδερο από το το εξωτερικό (από χώρες της Ε.Ε.).Για αυτή μου την κίνηση ,που ήταν ενάντια στα συμφέροντα των χονδρεμπόρων και των χαλυβουργιών( διότι η τιμή του εισαγόμενου έπεφτε 80- 100 ευρώ /τόνο , πιο φθηνό ),το καρτέλ του χάλυβα με προειδοποίησε μέσω επωνύμου μεγάλου χονδρεμπόρου να μην προβώ στην εισαγωγή.

Δεν συμμορφώθηκα στην εντολή τους και σε 2 μήνες με συλλογικό εμπάργκο μου κλείσανε την επιχείρηση, καταστρέφοντας εμένα, τον συνεταίρο μου και τους εργαζομένους μας.

Προσέφυγα στο νομοθετημένο όργανο του κράτους την Επιτροπή Ανταγωνισμού με καταγγελία από το 2006,για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης ,οικονομικής εξάρτησης και οριζόντιων συμπράξεων, δηλαδή καρτέλ.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αντί να προφυλάξει τον καταγγέλλοντα, ως όφειλε, με σωρεία από παρανομίες και παραλείψεις πρόσφερε απλοχέρη και πλήρη κάλυψη στους καταγγελμένους ,δηλαδή τις 3 χαλυβουργίες και τους χονδρεμπόρους τους , παρά την επιβεβαίωση της καταγγελίας μας από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) τον Ιούνιο του 2008.

Απελπισμένος κατέφυγα στους αρμοδίους υπουργούς κ. Φώλια και κ. Χατζηδάκη καθώς και στον υφυπουργό κ. Βλάχο, ζητώντας τα αυτονόητα, δηλαδή να λειτουργήσει η Ε.Α. σύμφωνα με τους νόμους του Ελληνικού κράτους και της Ε.Ε.

Η απάντηση που έλαβα ήταν σιωπηρά αρνητική και ο κύριος Βλάχος μου δήλωσε ?Εγώ αυτόν τον ογκόλιθο που λέγεται ΣΙΔΕΝΟΡ δεν μπορώ να τον μετακινήσω?!!

Με μεγάλη μου λύπη διαπιστώνω δυστυχώς ότι τα μεγάλα συμφέροντα εξουσιάζουν τις δομές και τους μηχανισμούς δικαιοσύνης του Ελληνικού κράτους ,καθώς και ότι έχουν επιβληθεί πλήρως στον πολιτικό κόσμο διαβρώνοντας τους θεσμούς και την έννοια της Δημοκρατίας.

Η αγανάκτηση και η απελπισία ως άνθρωπο και Έλληνα πολίτη με οδήγησε στην έσχατη μορφή διαμαρτυρίας μέχρι τέλους ,την Πολιτική Απεργία Πείνας.

Για 36η ημέρα βρίσκομαι έξω από τα γραφεία της Ε.Α.,Πατησιων 70 και Κοτσικα, καταγγέλλοντας την δομή του πολιτικό-οικονομικού συστήματος που μας έχει οδηγήσει ως πολίτες και ως χώρα στην απόγνωση, την φτώχια και τελικά την καταστροφή!
Κύριε Πρωθυπουργέ

Νιώθοντας στο πετσί μου για 36 ημέρες την απάθεια και την αδιαφορία, ακόμα και σε ανθρωπιστικό επίπεδο, για την ζωή μου από τον πολιτικό κόσμο, σας ζητώ:

Αν πραγματικά είστε γνήσιος πολιτικός άνδρας και αγαπάτε τον Ελληνικό λαό, καλέστε σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο και

-ζητήστε συγνώμη από τους Έλληνες πολίτες για την εξαθλίωση που έφτασε το Ελληνικό κράτος.

-αποτινάξετε τον ζυγό των μεγάλων συμφερόντων που σας κρατά δέσμιους

-και καλέστε ελεύθεροι πλέον τον Ελληνικό λαό να στηρίξει ένα καινούργιο ξεκίνημα, με την συμμετοχή αντιπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, του πολιτικού κόσμου στο κοινοβούλιο , σε Πανεθνική συνδιάσκεψη με σκοπό να χτίσουμε όλοι μαζί ένα κράτος δικαίου και Ισονομίας χωρίς ταξικές και οικονομικές διαφορές.

Για να αντιμετωπίσουμε την επερχόμενη, οικονομική και πολιτική, κρίση από κοινού. Για το καλύτερο ΑΥΡΙΟ όλων μας!

Με πραγματική Αγάπη, Αθήνα 20-3-2009

Ο απεργός πείνας για 36η ημέρα

Θεόδωρος Τενέζος

Επιστολή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρχηγούς των κομμάτων…

Προς: Κάρολο Παπούλια
– Αρ. Πρωτ.: 8/3-4-2009

Θεόδωρος Τενέζος
Επιχειρηματίας

Αξιότιμε κ.Πρόεδρε,
Βρίσκομαι στην 50ή ημέρα της Πολιτικής Απεργίας Πείνας έξω από τα γραφεία της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Για την πραγματοποίηση της ακραίας αυτής ειρηνικής διαμαρτυρίας μου ενημερωθήκατε με την υπ’αριθμ. πρ. Κ 2549 επιστολή μου στις 20-3-2009, όταν βρισκόμουν στην 36 ημέρα.
Έκτοτε ουδέν ενδιαφέρον επιδείξατε, αναδεικνύοντας μία πρωτοφανή για τα παγκόσμια ανθρώπινα δεδομένα ανάλγητη προσωπική συμπεριφορά αδιαφορίας.Συμπεριφορά που δεν επιδεικνύεται ούτε όταν αντιμετωπίζονται περιπτώσεις ακραίων εγκληματιών, στους οποίους βεβαίως δεν διανοούμαι ότι με κατατάσσετε.

Με την παρούσα, αιτώ όπως δεχθείτε άμεσα την επιτροπή συμπαράστασης η οποία έχει σχηματιστεί, προκειμένου να σας ενημερώσει για τα αιτήματα και την κατάστασή μου.

Προς: Κάρολο Παπούλια
– Αρ. Πρωτ.: 8/3-4-2009

Θεόδωρος Τενέζος
Επιχειρηματίας

Αξιότιμε κ.Πρόεδρε,
Βρίσκομαι στην 50ή ημέρα της Πολιτικής Απεργίας Πείνας έξω από τα γραφεία της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού. Για την πραγματοποίηση της ακραίας αυτής ειρηνικής
διαμαρτυρίας μου ενημερωθήκατε με την υπ’αριθμ. πρ. Κ 2549 επιστολή μου στις 20-3-2009, όταν βρισκόμουν στην 36 ημέρα.
Έκτοτε ουδέν ενδιαφέρον επιδείξατε, αναδεικνύοντας μία πρωτοφανή για τα παγκόσμια
ανθρώπινα δεδομένα ανάλγητη προσωπική συμπεριφορά αδιαφορίας.
Συμπεριφορά που δεν επιδεικνύεται ούτε όταν αντιμετωπίζονται περιπτώσεις ακραίων
εγκληματιών, στους οποίους βεβαίως δεν διανοούμαι ότι με κατατάσσετε.
Με την παρούσα, αιτώ όπως δεχθείτε άμεσα την επιτροπή συμπαράστασης η οποία έχεισχηματιστεί, προκειμένου να σας ενημερώσει για τα αιτήματα και την κατάστασή μου.

Ο Απεργός Πείνας,
Θεόδωρος Τενέζος

www.tenezos@hotmail.com

Συνειδητοί Ονειροναύτες

Ξεκινώντας από τον Castaneda και την "Τέχνη των ονείρων", ο κόσμος περιγράφεται σαν ένα κρεμμύδι το οποίο έχει άπειρα στρώματα το ένα μέσα στο άλλο. Αυτή τη στιγμή φαίνεται να έχουμε πιαστεί σε ένα από αυτά τα στρώματα και επισκεπτόμαστε τα υπόλοιπα μέσα από τα όνειρα...

Τα όνειρα σύμφωνα με τους Τολτέκους και την τολτέκικη φιλοσοφία, που βλέπουν τους ανθρώπους ως φωτεινά κουκούλια με ένα φωτεινό σημείο αντίληψης (το "σημείο συναρμογής") πίσω από τη δεξιά ωμοπλάτη, αποτελούν άλλες πραγματικότητες για τις οποίες ευθύνονται οι μετατοπίσεις του σημείου συναρμογής σε άλλες θέσεις.

Υπάρχουν ακόμη οι ψυχολόγοι του βάθους που υποστηρίζουν ότι τα όνειρα είναι η κάθοδος στη "χώρα των Νεκρών" (James Hillman), ενώ σύγχρονοι Σαμάνοι (βλ. Robert Moss - Dreamgates "Ονειροπύλες") χρησιμοποιούν τα όνειρα για πρόσβαση σε άλλους κόσμους και άντληση γνώσης από αυτούς . Το κοινό στις δύο περιπτώσεις, είναι ότι ο Μορφέας, θεωρείται αδερφός του Άδη και το όνειρο αντιμετωπίζεται σαν μια "πρόβα θανάτου". O Robert Moss δηλώνει ότι ερχόμαστε από την χώρα του "Ονειρέματος" (Dreaming) και με το θάνατο μας επιστρέφουμε σε αυτή.

Σε κάθε περίπτωση, πως μπορούμε να γίνουμε συνειδητοί και να σταθεροποιήσουμε το σημείο συναρμογής σε μια συγκεκριμένη θέση ενόσω είμαστε μέσα στο "ονείρεμα";

Ο Castaneda προτείνει την άσκηση των χεριών. Με σκληρή πειθαρχία θα πρέπει να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι την επόμενη φορά που θα ονειρευτούμε, θα έχουμε την πρόθεση και θα δούμε τα χέρια μας με τη θέληση μας. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες, πιο ήπιες ασκήσεις από ερευνητές του "διαυγούς ονειρέματος" όπως αλλιώς αποκαλείται στη βιβλιογραφία. Συγκεκριμένα ο Stephen Laberge, προτείνει τον έλεγχο της πραγματικότητας. Πολλές φορές μέσα στην ημέρα, και με συνειδητή ειλικρίνεια και πρόθεση, εξετάζω το ενδεχόμενο να είμαι μέσα σε όνειρο. Αυτή η ερώτηση, μετά από εξάσκηση, μεταφέρεται μέσα στα όνειρα και μπορεί πραγματικά να με κάνει συνειδητό μέσα στο όνειρο. Στο όνειρο μπορώ να πετάξω, οι μορφές και οι τόποι αλλάζουν, ενώ π.χ. τα γράμματα σε μια πινακίδα είναι θολά και αν προσπαθήσω να τα διαβάσω με μεγάλη ευκρίνεια αλλάζουν και γίνονται κάτι άλλο. Οπότε αξίζει να αναρωτιέται κανείς... "Μήπως ονειρεύομαι;"

Μια επέκταση της προηγούμενης πρακτικής, είναι να αναρωτηθώ "μήπως ονειρεύομαι" με τη χρήση συγκεκριμένων στόχων. Π.χ. κατά τη διάρκεια της ημέρας, όποτε ακούω γέλιο να σκέφτομαι αν ονειρεύομαι. Ή όποτε νιώσω πόνο, να σκεφτώ αν ονειρεύομαι.

Ακόμη μια άσκηση είναι ο έλεγχος της μύτης! Τραβήξτε τη μύτη σας... Μεγαλώνει; Τότε είτε είστε ο Πινόκιο είτε... ονειρεύεστε! (ή αν συμβαίνει το δεύτερο, μπορεί να ισχύει και το πρώτο!)

Στο δρόμο του συνειδητού ονειρέματος, βοηθάει πολύ το ονειρολόγιο. Προσωπικά, κρατώ ξεχωριστά ένα τετράδιο για χρήση ως ονειρολόγιο δίπλα στο κρεβάτι (μην ξεχνάτε το στυλό). Όταν ξυπνάω, προσέχω να μην κάνω έντονες κινήσεις γιατί το όνειρο είναι "πτητικό" και μπορεί να εξαφανιστεί. Αν δεν θέλω να χάσω τον ύπνο γράφω κάποιες λέξεις έστω στο ονειρολόγιο και συμπληρώνω ολόκληρο το όνειρο, το επόμενο πρωί.

Πρακτική οδηγία: Λήψη της βιταμίνης Β6, μισή ώρα πριν τον ύπνο, ενισχύει τα όνειρα και τη διαύγεια τους!

Τι είναι όμως η πραγματικότητα;
Πόσο συνειδητοί είμαστε κατά τη διάρκεια της ημέρας και τελικά, πόσο βαθύ είναι το Matrix που αποκαλούμε "πραγματικότητα";
Μήπως όντως ζούμε σε ένα όνειρο (και αν ναι, είναι το όνειρο που θέλουμε να ζούμε);
Και μήπως μπορούμε να επηρρεάσουμε την εξέλιξή του, όπως μας υποδεικνύει περίτρανα η κβαντομηχανική;

Ο παρατηρητής επηρρεάζει το παρατηρούμενο! Αυτό δε γίνεται στα όνειρα; Και αυτό δεν υποστηρίζει η κβαντομηχανική;

Ατόφιος